An toàn nước trong nhà có trẻ nhỏ: xô chậu, bể chứa và bồn tắm

An toàn nước trong nhà có trẻ nhỏ gói trong ba việc: đổ hết và úp mọi xô, chậu sau khi dùng; đậy và khoá mọi chỗ chứa nước như bể, lu, chum, bồn cầu; và không rời tay khi bé đang ở trong chậu tắm, bồn tắm, dù chỉ để lấy cái khăn. Trẻ dưới 5 tuổi có thể gặp nguy hiểm ngay trong lượng nước rất nông, và chuyện xảy ra lặng lẽ, không có tiếng kêu. Phao tắm, ghế tắm, hay anh chị lớn trông em đều không thay được một người lớn ở trong tầm với tay.

Vì sao nước nông vẫn cần để ý

Trẻ nhỏ có đầu nặng so với thân. Khi chúi người nhìn vào xô nước hay chậu ngâm quần áo, bé dễ mất thăng bằng và ngã úp mặt xuống. Bé chưa đủ sức nhấc người ra. Khác với hình dung trên phim, chuyện này thường diễn ra im lặng, nhanh, không có tiếng vùng vẫy.

WHO và Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) đều nhấn mạnh với trẻ nhỏ, cách phòng hiệu quả nhất là rào chắn giữa bé và nước, cộng với người lớn trông sát khi bé ở gần nước. Hai lớp này bổ sung cho nhau.

Xô, chậu, thau: đổ hết, úp xuống

• Giặt đồ, lau nhà, ngâm rau xong: đổ nước ngay, úp xô chậu xuống hoặc treo lên cao.
• Không để xô nước "để dành" trong nhà tắm, nhất là nhà hay mất nước.
• Chậu ngâm quần áo qua đêm: đặt trong nhà tắm đóng cửa, chốt cao.
• Thau nước mưa, chậu hứng nước dột: đổ sau mỗi trận mưa.
• Thùng đá, thùng nước giữ lạnh ngày giỗ, ngày tiệc: có nắp, đặt ở chỗ người lớn trông.

Bể, lu, chum, giếng: đậy kín và khoá

Nhiều nhà ở quê, ở ngoại thành vẫn trữ nước trong bể xây, lu, chum, téc nước. Ở phố, có bể ngầm, bể nước trên sân thượng.

• Nắp đậy chắc, nặng, bé không đẩy ra được; tốt nhất có khoá hoặc chốt.
• Không kê ghế, bậc, chậu cây cạnh thành bể, chum — thành bậc thang cho bé leo.
• Giếng có nắp đậy và thành cao, không chỉ là tấm gỗ đặt hờ.
• Hồ cá, bể non bộ, chậu sen trong sân: có lưới chắn trên mặt nước hoặc rào quanh.
• Hố ga, bể phốt đang sửa: che chắn kín, không để bé chơi gần.

Nhà tắm và bồn cầu

• Cửa nhà tắm luôn đóng, có chốt ở phía trên cao ngoài tầm bé.
• Nắp bồn cầu đậy; nhà có bé hay tò mò thì lắp khoá nắp bồn cầu.
• Máy giặt cửa trước: đóng cửa máy khi không dùng, bật khoá trẻ em nếu máy có.
• Bồn tắm: xả hết nước ngay sau khi tắm xong.

Một vòng kiểm tra nước mỗi tối

Nhiều nhà thấy dễ nhớ hơn khi gắn việc này vào một thói quen có sẵn, ví dụ lúc khoá cửa đi ngủ hoặc lúc dọn bếp sau bữa tối. Người lớn cuối cùng đi ngủ đi một vòng ngắn:

1. Nhà tắm: xô, chậu đã úp chưa, cửa đã chốt chưa, nắp bồn cầu đã đậy chưa.
2. Bếp: chậu ngâm bát, nồi nước đã đổ chưa.
3. Sân, ban công: chậu hứng nước mưa, xô tưới cây, thùng nước rửa xe đã đổ chưa.
4. Bể, lu, chum: nắp đã đậy chắc chưa.

Buổi sáng là lúc bé dậy sớm hơn người lớn và tự đi lang thang trong nhà, nên vòng kiểm tra buổi tối có ích nhất. Nhà có ông bà ở quê lên trông cháu, bố mẹ đi cùng ông bà vòng đầu tiên để chỉ chỗ.

Mùa mưa và những ngày mất nước

Khi khu phố cắt nước, nhiều nhà trữ nước vào mọi xô chậu có trong nhà. Đây là lúc nên để tất cả chỗ trữ nước trong một phòng đóng cửa, có chốt cao, và đậy kín từng thùng. Mùa mưa bão ở quê, chum vại hứng nước mưa đầy tới miệng, sân có vũng sâu: dọn và đậy ngay sau khi tạnh mưa.

Khi tắm cho bé: tay luôn trong tầm với

Chuẩn bị đủ trước khi cho bé vào nước

Khăn, quần áo, tã, sữa tắm, gáo — đặt sẵn trong tầm tay. Thử nhiệt độ nước. Như vậy không có lý do gì phải rời bé.

Không rời bé dù chỉ vài giây

Chuông cửa, điện thoại, nồi đang sôi: quấn khăn bế bé theo, hoặc để chuông kêu. Không có cuộc gọi nào quan trọng hơn.

Phao tắm, ghế tắm không phải người trông

Ghế tắm có giác hút, vòng phao cổ, phao bơi trong chậu giúp bé ngồi vững nhưng có thể lật, tuột. AAP lưu ý các thiết bị này không thay được người lớn trông sát. Người lớn vẫn ngồi cạnh, tay ở gần bé.

Anh chị lớn không thay được người lớn

Bé 6–7 tuổi rất muốn giúp tắm em, nhưng chưa đủ sức và chưa phản ứng kịp. Cho anh chị cùng giúp khi có người lớn ở đó.

Ngoài nhà: ao, hồ, bể bơi, nước ngập

Về quê

Ao trước nhà, mương sau vườn, ruộng lúa nước, sông gần xóm. Ngày đầu về quê, người lớn đi một vòng xem nước ở đâu, nói rõ với bé chỗ nào không được tới một mình. Cổng rào quanh ao nếu nhà có điều kiện. Ngày giỗ, ngày Tết đông người, các nhà tưởng "ai cũng đang trông" mà thật ra không ai trông — hãy phân công một người trông trẻ cụ thể, thay ca nhau, người đang trông thì không làm việc khác.

Bể bơi chung cư, khu nghỉ dưỡng

Bé dưới 5 tuổi xuống nước phải có người lớn trong nước, ở trong tầm với tay. Áo phao đúng cỡ khi chơi ở chỗ nước sâu, nhưng áo phao không thay người trông. Ra khỏi khu bể bơi thì đóng cổng.

Mưa ngập

Mùa mưa, nước ngập đường, cống hở, hố ga mất nắp không nhìn thấy. Không cho bé lội nước ngập, bế bé hoặc ở trong nhà.

Học bơi có giúp được không

AAP (2019) cho biết các lớp bơi dành cho trẻ từ khoảng 1 tuổi có thể giúp giảm nguy cơ, tuỳ sự sẵn sàng của từng bé. Nhưng không có tuổi nào hay khoá học nào làm bé "an toàn tuyệt đối" với nước. Bé biết bơi vẫn cần rào chắn và người trông.

Người lớn trong nhà biết bơi và biết sơ cứu cũng quan trọng không kém: bài "Học sơ cứu cho người chăm trẻ" trong mục này nói nên học gì, ở đâu.

Nếu bé bị ngã xuống nước

1. Đưa bé lên khỏi nước ngay.
2. Gọi người hỗ trợ và gọi 115.
3. Kiểm tra bé có thở không. Nếu bé không thở, bắt đầu hồi sức tim phổi nếu người lớn đã được học, và làm theo hướng dẫn của tổng đài cấp cứu.
4. Giữ ấm cho bé bằng khăn khô.
5. Đưa bé đi khám dù bé đã tỉnh và có vẻ bình thường.

Trước đây nhiều người vác ngược bé lên vai rồi chạy để "xốc nước" ra. Nay ngành y tế khuyên không làm vậy: việc này làm mất thời gian quý để hồi sức, và có thể làm bé hít thêm dịch dạ dày vào phổi.

Khi nào đưa bé đi khám ngay

• Bé được vớt lên từ nước, dù chỉ ngắn và đã tỉnh — luôn cần khám.
• Sau khi sặc nước, bé ho kéo dài, thở nhanh, thở mệt, môi tái.
• Bé lơ mơ, mệt bất thường, nôn trong những giờ sau khi bị sặc nước.
• Bé bị ngã, va đập khi trượt chân trong nhà tắm kèm các dấu hiệu chấn thương đầu.