Wiki · trenho.com
Cẩm nang chăm trẻ 0–6 tuổi cho bố mẹ và ông bà ở nhà: trẻ sơ sinh, bú mẹ và bình sữa, ăn dặm, bữa ăn của trẻ nhỏ, vận động và tập nói, ốm vặt và khi nào đi khám, tiêm chủng, an toàn trong nhà, chơi và học ở nhà, ông bà trông cháu.
Mở app Trẻ NhỏMột ngày ở lớp mầm non trong tay bạn›
Chăm trẻ sơ sinh
Tắm bé sơ sinh bằng nước ấm khoảng 37°C trong 5–10 phút, 2–3 lần mỗi tuần là đủ; rốn chưa rụng thì lau người. Đồ cần chuẩn bị, các bước và lúc nên đi khám.
Chăm trẻ sơ sinh
Rốn trẻ sơ sinh thường rụng sau 1–3 tuần. WHO khuyên chăm rốn khô, để hở ngoài tã, không đắp lá hay bôi nghệ. Dấu hiệu đỏ lan, mủ, mùi hôi thì đi khám ngay.
Chăm trẻ sơ sinh
Vàng da sinh lý xuất hiện ngày 2–3, rõ nhất ngày 3–5 và nhạt dần sau 1–2 tuần. Vàng trong 24 giờ đầu, lan xuống tay chân, phân bạc màu thì đi khám ngay.
Chăm trẻ sơ sinh
Bế trẻ sơ sinh luôn đỡ đầu và cổ đến khoảng 4 tháng, giữ bé sát người, chân hình chữ M. Năm tư thế bế thường dùng và cách ông bà bế lâu mà không đau lưng.
Chăm trẻ sơ sinh
Quấn chũn giúp bé sơ sinh bớt giật mình, dịu hơn. Quấn chắc ở ngực, lỏng ở hông, vải mỏng, luôn nằm ngửa; AAP khuyên thôi quấn khi bé tập lẫy, quanh 2 tháng.
Chăm trẻ sơ sinh
Trẻ sơ sinh khóc nhiều nhất quanh 6–8 tuần rồi giảm khi 3–4 tháng. Bảng đọc tiếng khóc, cách dỗ dịu, khóc dạ đề là gì và dấu hiệu khóc phải đi khám ngay.
Chăm trẻ sơ sinh
Trẻ sơ sinh cần thay tã khoảng 8–12 lần mỗi ngày. Phòng hăm bằng thay kịp, rửa nước ấm, thấm khô, để thoáng, thoa kem bảo vệ; hăm có mủ hay chấm đỏ lan thì đi k
Chăm trẻ sơ sinh
Tắm bé sơ sinh bằng nước ấm khoảng 37°C trong 5–10 phút, 2–3 lần mỗi tuần là đủ; rốn chưa rụng thì lau người. Đồ cần chuẩn bị, các bước và lúc nên đi khám.
Chăm trẻ sơ sinh
Rốn trẻ sơ sinh thường rụng sau 1–3 tuần. WHO khuyên chăm rốn khô, để hở ngoài tã, không đắp lá hay bôi nghệ. Dấu hiệu đỏ lan, mủ, mùi hôi thì đi khám ngay.
Chăm trẻ sơ sinh
Vàng da sinh lý xuất hiện ngày 2–3, rõ nhất ngày 3–5 và nhạt dần sau 1–2 tuần. Vàng trong 24 giờ đầu, lan xuống tay chân, phân bạc màu thì đi khám ngay.
Bú mẹ & bình sữa
WHO khuyên cho bú trong giờ đầu, bú mẹ hoàn toàn 6 tháng, không cần uống nước kể cả trời nóng, rồi tiếp tục bú đến 2 tuổi. Vì sao 6 tháng và gia đình giúp mẹ th
Bú mẹ & bình sữa
Bé ngậm đúng khi há rộng, môi dưới lật ra, cằm áp vú, má phồng tròn, nghe nuốt. Các bước đưa bé vào vú, năm tư thế cho bú và những điều làm khó khớp ngậm.
Bú mẹ & bình sữa
Bé bú đủ khi từ ngày 5–6 có ít nhất 6 tã ướt nặng mỗi ngày, phân vàng, lấy lại cân lúc sinh trong 10–14 ngày. Bảng tã theo ngày và dấu hiệu bé chưa bú đủ.
Ăn dặm
WHO, Bộ Y tế khuyên ăn dặm khi bé tròn 6 tháng: kho sắt vơi dần, lưỡi hết đẩy thức ăn, bé ngồi vững. Sớm quá hay muộn quá đều thiệt, bé sinh non tính riêng.
Ăn dặm
Bé sẵn sàng ăn dặm khi ngồi được có đỡ, giữ đầu vững, tự đưa đồ lên miệng và nuốt thay vì đẩy ra. Mút tay, đòi bú đêm, mọc răng không phải dấu hiệu ăn dặm.
Ăn dặm
Ăn dặm truyền thống nấu chung bột cháo đủ chất, kiểu Nhật nấu riêng từng món theo bốn giai đoạn, BLW cho bé tự cầm miếng mềm. Ưu, nhược và cách kết hợp.
Bữa ăn của trẻ 1–6 tuổi
Trẻ 1–3 tuổi thường ăn 3 bữa chính và 1–2 bữa phụ, cách nhau 2,5–3 giờ, cộng sữa. WHO gợi ý mỗi bữa khoảng ba phần tư đến một bát 250 ml; sức ăn lên xuống là th
Bữa ăn của trẻ 1–6 tuổi
Từ 1 tuổi trẻ có thể uống sữa tươi tiệt trùng nguyên kem không đường, khoảng 480–720 ml mỗi ngày lúc 12–24 tháng, vẫn bú mẹ nếu được. Uống quá nhiều sữa dễ thiế
Bữa ăn của trẻ 1–6 tuổi
Mâm cơm Việt có cơm, món mặn, canh rau đã gần đủ bốn nhóm chất cho trẻ. Múc phần trẻ trước khi nêm đậm, cắt nhỏ, gỡ xương, thêm chút dầu mỡ; xoay vòng thịt, cá,
Lớn lên từng tháng
Bé nằm sấp chơi được từ những ngày đầu về nhà, khi thức và có người trông. WHO 2019 khuyên tổng cộng ít nhất 30 phút mỗi ngày, chia nhiều lượt ngắn.
Lớn lên từng tháng
Nhiều bé lẫy khoảng 4–6 tháng, ngồi vững 6–9 tháng, bò quanh 7–10 tháng; WHO 2006 ghi cửa sổ bình thường rất rộng và có bé bỏ qua bò. Cách giúp bé, khi nào đi k
Lớn lên từng tháng
Phần lớn trẻ tự đi trong khoảng 9–15 tháng, có bé tới gần 18 tháng. AAP khuyên không dùng xe tập đi có bánh xe; vịn đồ đạc, đi chân trần trong nhà giúp bé tốt h
Ốm vặt & khi nào đi khám
Trẻ sốt khi nhiệt độ từ 38°C. Chọn nhiệt kế, đo đúng, cho uống đủ, mặc thoáng, hạ sốt đúng liều bác sĩ dặn; trẻ dưới 3 tháng sốt phải đi khám ngay.
Ốm vặt & khi nào đi khám
Bốn dấu hiệu nguy hiểm toàn thân theo WHO: bỏ bú, nôn tất cả, co giật, li bì; cùng thở nhanh, mất nước, ban xuất huyết, lồng ruột, sốt xuất huyết cần đi viện ng
Ốm vặt & khi nào đi khám
Đặt bé nằm nghiêng trên mặt phẳng, nới áo, xem giờ, không nhét gì vào miệng, không ghì tay chân. Cơn quá 5 phút, tím tái thì gọi 115; lần đầu co giật luôn đi kh
Tiêm chủng & khám định kỳ
Tiêm chủng mở rộng miễn phí tại trạm y tế, từ mũi viêm gan B sơ sinh tới mũi 18 tháng. Khung lịch theo tháng tuổi, buổi tiêm diễn ra thế nào và khi nào cần đi k
Tiêm chủng & khám định kỳ
Vắc xin dịch vụ do gia đình tự trả, phòng thêm phế cầu, cúm, thuỷ đậu, rota và gộp nhiều bệnh một mũi. So sánh hai con đường, cách kết hợp sổ tiêm và chọn nơi t
Tiêm chủng & khám định kỳ
Trước khi tiêm bé ăn bú bình thường, mặc áo dễ vén, khai đủ khi khám sàng lọc. Sau tiêm ở lại 30 phút, về nhà theo dõi 24–48 giờ, vẫn tắm, không đắp gì lên chỗ
An toàn trong nhà
Nhà an toàn cho trẻ thay đổi theo từng giai đoạn: lúc nằm, lúc bò, lúc đi, lúc leo. Cách rà nhà từ tầm mắt bé, bảng nguy cơ theo tuổi và tình huống riêng của nh
An toàn trong nhà
Chống ngã cho trẻ: cổng chắn đầu và chân cầu thang, chốt cửa sổ mở khoảng 10 cm, lan can không có thanh để leo, không để bé một mình trên giường hay bàn thay tã
An toàn trong nhà
Giữ mọi vật lọt lõi giấy vệ sinh xa tầm bé dưới 3 tuổi, cất kỹ pin cúc áo, nam châm nhỏ, hạt. Nghi bé nuốt pin hay nam châm thì đi cấp cứu ngay, không chờ triệu
Chơi & học ở nhà
Ngày ở lớp mầm non xen kẽ ăn, ngủ, chơi trong nhà, chơi ngoài trời. Ở nhà chỉ cần giữ bốn mốc: giờ ăn, ngủ trưa, ra ngoài sáng và chiều, phần còn lại co giãn.
Chơi & học ở nhà
Bé 0–3 tuổi cần ít đồ chơi đơn giản đúng tuổi: lục lạc, cốc lồng, khối gỗ, bóng, sách bìa cứng, búp bê. Cất bớt, thay vòng, tránh chi tiết nhỏ và pin cúc áo.
Chơi & học ở nhà
Đọc sách cho bé từ sơ sinh giúp bé nghe nhiều tiếng nói và gắn bó với người thân. Chọn sách vải, bìa cứng, lật mở; đọc vài phút mỗi lần, biến trang sách thành t
Ông bà trông cháu
Ngủ nằm ngửa, bú mẹ hoàn toàn 6 tháng không thêm nước, ăn dặm từ tròn 6 tháng, không muối đường và mật ong dưới 1 tuổi, không xe tập đi, không ủ ấm khi sốt cao.
Ông bà trông cháu
Sổ bàn giao giúp bố mẹ và ông bà không phải nhớ: sáng ghi đêm qua và lưu ý, trong ngày ghi ăn, ngủ, tã, thuốc theo đơn, điều lạ; trang đầu ghi số điện thoại, dị
Ông bà trông cháu
Khuỵu gối giữ lưng thẳng khi nhấc cháu, bế sát người, dùng địu có đai hông, cho cháu ngồi ghế ăn, đưa chậu tắm và chỗ thay tã lên cao ngang hông để ông bà đỡ đa