Đi chợ, đi chơi với trẻ nhỏ an toàn: những điều cần để mắt

Đi chợ, đi siêu thị, đi công viên với trẻ nhỏ an toàn hơn khi người lớn để mắt vào vài điểm quen thuộc: xe đẩy hàng (bé ngồi đúng chỗ, cài đai, không đứng trong giỏ), thang cuốn (đứng giữa bậc, nắm tay, cẩn thận dép mềm và dây giày), bãi đỗ xe (bế hoặc nắm tay vì tài xế lùi xe khó thấy trẻ thấp), lối đi chợ truyền thống (xe máy, nồi nước sôi, dao thớt), nắng nóng giữa trưa, và chó lạ. Chuẩn bị một túi nhỏ đúng thứ cần, đi vào khung giờ bé không quá mệt, và giữ nguyên tắc "nắm tay ở chỗ có xe" giúp chuyến đi nhẹ nhàng cho cả nhà.

Trước khi ra khỏi nhà

• Chọn giờ: sau giấc ngủ, sau bữa ăn nhẹ; tránh giờ bé đói, buồn ngủ và tránh nắng gắt khoảng giữa trưa.
• Túi nhỏ: nước, khăn, tã, áo thay, đồ ăn nhẹ hợp tuổi, mũ, kem chống nắng dành cho trẻ (với bé từ 6 tháng, theo hướng dẫn trên sản phẩm), áo mưa mỏng.
• Quần áo, giày dép: màu sáng, dễ nhận ra trong đám đông; giày quai hậu chắc, tránh dép lê dễ tuột, dây giày lủng lẳng.
• Chụp một ảnh bé trước khi ra cửa — để nếu chẳng may lạc nhau, người lớn có ngay ảnh với đúng bộ quần áo hôm ấy. Chuyện dạy bé khi đi lạc có wiki riêng trong hệ.
• Đi xe máy: bé đội mũ bảo hiểm trẻ em đúng cỡ, cài quai. Quy định chở trẻ trên xe có wiki riêng trong hệ.

Chợ truyền thống: lối hẹp, nhiều thứ ngang tầm bé

Chợ Việt Nam là nơi vui với trẻ — màu sắc, tiếng rao, con cá trong chậu. Nhưng đó cũng là nơi nhiều thứ đặt đúng ngang tầm mắt bé:

• Xe máy đi trong chợ: nhiều chợ cho xe len vào lối đi. Bế bé hoặc cho bé đi phía trong, sát hàng quán, người lớn đi phía ngoài.
• Hàng ăn: nồi nước dùng sôi, chảo dầu đặt thấp. Đi ngang qua thì nắm tay bé ở phía xa nồi.
• Hàng thịt, cá: dao thớt, móc treo, sàn ướt trơn. Không để bé thò tay vào chậu cá, cua.
• Hàng gia vị, hoá chất: túi ớt bột, vôi, hoá chất tẩy rửa bày bán ngay mặt đường.
• Sàn chợ ướt, có rác: bé dễ trượt ngã, dễ nhặt thứ dưới đất cho vào miệng.

Với bé dưới 3 tuổi, xe đẩy gọn hoặc địu thường thuận hơn để bé đi bộ trong chợ đông.

Siêu thị và trung tâm thương mại

Xe đẩy hàng

Xe đẩy hàng là nơi xảy ra nhiều cú ngã của trẻ nhỏ ở siêu thị: bé đứng lên trong giỏ, chồm ra ngoài với hàng, hoặc xe bị lật khi bé leo bám vào thành.

• Cho bé ngồi ở ghế trẻ em của xe, cài đai nếu xe có.
• Không cho bé ngồi, đứng trong giỏ hàng, không cho bé đứng hoặc đu ở thành xe, đầu xe.
• Không để xe có bé ở chỗ dốc, không buông tay xe.
• Bé đã lớn và muốn tự đi: cho bé "giúp" đẩy xe cùng người lớn hoặc cầm danh sách hình.

Thang cuốn

• Nắm tay bé, cho bé đứng giữa bậc, chân trong vạch vàng, không dựa vào thành thang.
• Cẩn thận dép nhựa mềm, ủng cao su, dây giày, váy dài, khăn quàng — những thứ dễ bị kẹp ở mép thang.
• Bước lên, bước xuống thang cuốn thì người lớn hướng dẫn bé bước qua, không chần chừ ở đầu thang.
• Không đặt xe đẩy có bé lên thang cuốn; đi thang máy.
• Không cho bé ngồi trên bậc thang hoặc chơi gần tay vịn chuyển động.

Thang máy và cửa tự động

Người lớn vào thang máy trước hoặc cùng lúc với bé, không để bé chạy vào một mình rồi cửa đóng. Không cho bé chặn cửa bằng tay. Cửa xoay, cửa kính tự động: nắm tay bé đi qua, không chơi ở khe cửa.

Khu vui chơi trong nhà

Chọn khu chia theo tuổi, bé nhỏ chơi khu bé nhỏ. Kiểm tra không có vật cứng, ốc vít lộ. Người lớn ở trong tầm nhìn, nhất là ở bể bóng, cầu trượt cao.

Bãi đỗ xe và vỉa hè

• Bãi đỗ xe: bé thấp, tài xế lùi xe ra khó thấy. Bế bé hoặc nắm tay — nắm cổ tay chắc hơn nắm bàn tay với bé hay giằng ra. Lấy bé ra khỏi xe ở phía vỉa hè, không phía đường.
• Vỉa hè: nhiều đoạn xe máy leo lên vỉa hè, cửa nhà có xe lùi ra. Người lớn đi phía ngoài, bé đi phía trong.
• Qua đường: luôn nắm tay hoặc bế, kể cả đoạn ngắn; dạy bé dừng lại ở mép vỉa hè chờ người lớn.

Công viên, sân chơi ngoài trời

• Thiết bị đúng tuổi: bé dưới 5 tuổi chơi khu dành cho trẻ nhỏ, cầu trượt thấp, có thành chắn.
• Sờ thử trước khi cho bé ngồi: cầu trượt kim loại, ghế đá, xích đu nhựa dưới nắng có thể rất nóng.
• Xích đu: dạy bé không đi ngang phía trước và phía sau xích đu đang đung đưa.
• Bề mặt dưới thiết bị: cát, cao su mềm tốt hơn nền bê tông, gạch.
• Quần áo có dây: dây mũ áo khoác, dây túi đeo cổ có thể vướng vào cầu trượt — tháo hoặc nhét gọn trước khi chơi.
• Hồ nước, đài phun nước, hồ cá trong công viên: ở trong tầm với tay.

Nắng nóng, mưa và đám đông

Nắng nóng

Trẻ nhỏ dễ bị mất nước và quá nóng hơn người lớn. Đội mũ rộng vành, mặc đồ nhẹ màu sáng, nghỉ ở bóng râm, cho uống nước thường xuyên (bé dưới 6 tháng bú mẹ, bú sữa thường xuyên hơn). Không để bé ngồi trong xe đỗ dưới nắng, dù chỉ vài phút.

Mưa và đường ngập

Không cho bé lội nước ngập — có thể có hố ga hở, dây điện rơi. Đợi mưa tạnh hoặc bế bé.

Lễ hội, chùa đông người

Bậc đá chùa cao, trơn; lư hương, nến, nhang ngang tầm tay bé; đám đông chen lấn. Đi giờ vắng nếu được, bế bé hoặc dùng địu ở chỗ chen chúc, thống nhất trước một điểm hẹn dễ nhận ra.

Chó, mèo và thú lạ

Bé thích chạy tới vuốt chó mèo gặp ngoài đường. Dạy bé: "Muốn sờ thì hỏi chủ trước, đứng yên cho con vật ngửi tay, không ôm, không chạm mặt." Không lại gần chó đang ăn, đang ngủ, chó mẹ đang nuôi con. Gặp chó thả rông sủa: người lớn bế bé lên, đứng yên rồi từ từ lùi đi, không chạy.

Khi nào đưa bé đi khám ngay

• Bé bị chó, mèo cắn hoặc cào chảy máu: rửa vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng nhiều phút, rồi đưa bé đến cơ sở y tế ngay để được tư vấn tiêm phòng dại và xử lý vết thương.
• Dấu hiệu say nóng: da nóng đỏ, lừ đừ, nôn, thở nhanh, không đi tiểu nhiều giờ, lơ mơ — đưa bé vào chỗ mát, nới quần áo, đi khám ngay.
• Tay, chân bị kẹp ở thang cuốn, cửa: sưng nhiều, biến dạng, rách da, bé không cử động được.
• Ngã đập đầu kèm nôn nhiều, lơ mơ, co giật, bất tỉnh dù ngắn.
• Bé ăn phải thứ lạ ở chợ, ở sân chơi mà nghi là hoá chất, thuốc, pin.